Je\u015bli planujesz podr\u00f3\u017c na to lato, lot mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 dro\u017cszy, ni\u017c si\u0119 spodziewasz. To nie nowa op\u0142ata ani strajk: chodzi o cen\u0119 nafty lotniczej, czyli paliwa u\u017cywanego przez samoloty, kt\u00f3ra w ostatnich tygodniach gwa\u0142townie wzros\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Za tym wzrostem stoi konflikt mi\u0119dzy Stanami Zjednoczonymi a Iranem, aktywny od ko\u0144ca lutego, kt\u00f3ry ostatecznie doprowadzi\u0142 do zablokowania cie\u015bniny Ormuz - jednej z kluczowych tras, przez kt\u00f3re przep\u0142ywa du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwiatowej ropy. Jaki jest efekt? Cena paliwa wystrzeli\u0142a, a linie lotnicze zaczynaj\u0105 ju\u017c dostosowywa\u0107 swoje operacje.<\/p>\n\n\n\n
Mniej lot\u00f3w, wy\u017csze koszty i pytanie wisz\u0105ce w powietrzu: czy ostatecznie zap\u0142acimy wi\u0119cej za latanie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u017beby zrozumie\u0107 problem, trzeba spojrze\u0107 na map\u0119. Cie\u015bnina Ormuz jest jednym z kluczowych punkt\u00f3w \u015bwiatowego handlu rop\u0105.<\/strong> Przed konfliktem ka\u017cdego dnia przep\u0142ywa\u0142o przez ni\u0105 oko\u0142o 20 milion\u00f3w bary\u0142ek, czyli blisko 20% globalnych dostaw. Jedna pi\u0105ta ca\u0142o\u015bci. Niby drobiazg.<\/p>\n\n\n\n 13 kwietnia Stany Zjednoczone zacz\u0119\u0142y blokowa\u0107 ruch morski w kierunku ira\u0144skich port\u00f3w. Iran odpowiedzia\u0142 ograniczeniem przep\u0142ywu przez cie\u015bnin\u0119, co w praktyce zmniejszy\u0142o transport ropy w jednym z najbardziej wra\u017cliwych punkt\u00f3w na \u015bwiecie. Skutek by\u0142 niemal natychmiastowy: cena bary\u0142ki ropy Brent przekroczy\u0142a 102 dolary<\/strong>, a ameryka\u0144ska ropa osi\u0105gn\u0119\u0142a 104 dolary - poziomy niewidziane od czasu wojny mi\u0119dzy Rosj\u0105 a Ukrain\u0105.<\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c 7 kwietnia uzgodniono tymczasowe dwutygodniowe zawieszenie broni, napi\u0119cia - a przede wszystkim w\u0105tpliwo\u015bci co do jego faktycznego wdro\u017cenia - uniemo\u017cliwi\u0142y pe\u0142n\u0105 normalizacj\u0119 ruchu. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c: ropa nadal jest droga.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Je\u015bli w najbli\u017cszych miesi\u0105cach zobaczysz mniej opcji podczas szukania lot\u00f3w albo zauwa\u017cysz, \u017ce ceny wzros\u0142y bez wyra\u017anego powodu, prawdopodobnie ma to zwi\u0105zek w\u0142a\u015bnie z t\u0105 sytuacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Problem jest prosty: nafta lotnicza to jeden z najwi\u0119kszych koszt\u00f3w linii lotniczych. Kiedy dro\u017ceje, wszystko zaczyna si\u0119 chwia\u0107. I to ju\u017c si\u0119 dzieje. Wed\u0142ug danych Cirium Aviation Analytics 19 z 20 najwi\u0119kszych linii lotniczych na \u015bwiecie zmniejszy\u0142o swoj\u0105 majow\u0105 przepustowo\u015b\u0107 o 3% wzgl\u0119dem ubieg\u0142ego roku, mierzon\u0105 liczb\u0105 dost\u0119pnych miejsc na kilometr.<\/strong> Jedynym wyj\u0105tkiem by\u0142y Turkish Airlines.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Do tego dochodzi jeszcze jeden problem: cz\u0119\u015bciowe zamkni\u0119cie przestrzeni powietrznej w niekt\u00f3rych rejonach Bliskiego Wschodu, kt\u00f3re zmusza przewo\u017anik\u00f3w do zmiany tras, wyd\u0142u\u017ca loty i oznacza jeszcze wi\u0119ksze zu\u017cycie paliwa.<\/strong> A to nieuchronnie zaczyna wp\u0142ywa\u0107 na nas jako podr\u00f3\u017cnych - i na nasze portfele.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli jest model, kt\u00f3ry szczeg\u00f3lnie mocno odczuwa tego typu kryzysy, to s\u0105 nim tanie linie lotnicze. W ubieg\u0142ym tygodniu kontrowersyjny dyrektor generalny Ryanaira, Michael O\u2019Leary, prze\u0142ama\u0142 tabu wok\u00f3\u0142 tego problemu i podsumowa\u0142 go jasno:<\/p>\n\n\n\n \u201eJe\u015bli tego lata paliwo utrzyma si\u0119 na poziomie 150 dolar\u00f3w za bary\u0142k\u0119, b\u0119d\u0105 bankructwa\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n I pierwsze ju\u017c nast\u0105pi\u0142o. Spirit Airlines w Stanach Zjednoczonych og\u0142osi\u0142y upad\u0142o\u015b\u0107 po zmniejszeniu swojej przepustowo\u015bci o ponad 50%<\/strong>, w warunkach gwa\u0142townie rosn\u0105cych koszt\u00f3w. W Europie skutki r\u00f3wnie\u017c zaczynaj\u0105 by\u0107 odczuwalne.<\/p>\n\n\n\n Niekoniecznie. Cho\u0107 sytuacja jest napi\u0119ta, cz\u0119\u015b\u0107 ekspert\u00f3w tonuje dramatyczny scenariusz.<\/strong> Wed\u0142ug Pola P\u00e9reza i Mart\u00edneza, specjalisty od sektora lotniczego i obronnego, wiele du\u017cych europejskich tanich linii lotniczych ma zabezpieczenia paliwowe, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 im z\u0142agodzi\u0107 kr\u00f3tkoterminowy wp\u0142yw wzrostu cen.<\/p>\n\n\n\n Ryanair ma na przyk\u0142ad zabezpieczone oko\u0142o 80% paliwa, a easyJet oko\u0142o 70%,<\/strong> co daje im pewien margines odporno\u015bci. Dodatkowo firmy te maj\u0105 p\u0142ynno\u015b\u0107 i skal\u0119 wystarczaj\u0105c\u0105, aby wch\u0142on\u0105\u0107 uderzenie, przynajmniej w kr\u00f3tkim i \u015brednim terminie.<\/p>\n\n\n\n Najwi\u0119ksze ryzyko dotyczy mniejszych linii lotniczych lub firm o bardziej kruchej strukturze finansowej. Jak ostrzega Mi\u0119dzynarodowe Zrzeszenie Przewo\u017anik\u00f3w Powietrznych (IATA), przewo\u017anicy z niskim poziomem zabezpieczenia paliwa, wysokim zad\u0142u\u017ceniem i ograniczonymi mar\u017cami rzeczywi\u015bcie mog\u0105 stan\u0105\u0107 przed konieczno\u015bci\u0105 restrukturyzacji, je\u015bli konflikt si\u0119 przed\u0142u\u017cy.<\/p>\n\n\n\n Na ten moment nie wida\u0107 sygna\u0142\u00f3w, \u017ce polski rynek lotniczy mia\u0142by stan\u0105\u0107 przed nag\u0142ym parali\u017cem. Dla pasa\u017cer\u00f3w z Polski wi\u0119kszym ryzykiem s\u0105 raczej dro\u017csze bilety, ograniczenia na wybranych trasach i zmiany w po\u0142\u0105czeniach przesiadkowych ni\u017c masowe odwo\u0142ania lot\u00f3w z dnia na dzie\u0144.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Polskie linie i przewo\u017anicy dzia\u0142aj\u0105cy z polskich lotnisk r\u00f3wnie\u017c odczuwaj\u0105 wzrost cen paliwa, ale cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w mo\u017ce by\u0107 czasowo amortyzowana przez wcze\u015bniejsze zabezpieczenia kontrakt\u00f3w paliwowych. To nie znaczy jednak, \u017ce problem znika. Je\u015bli wysokie ceny nafty lotniczej utrzymaj\u0105 si\u0119 d\u0142u\u017cej, presja kosztowa mo\u017ce stopniowo prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na ceny bilet\u00f3w, siatk\u0119 po\u0142\u0105cze\u0144 i dost\u0119pno\u015b\u0107 ta\u0144szych taryf.<\/p>\n\n\n\n W praktyce polski podr\u00f3\u017cny powinien patrze\u0107 nie tylko na LOT, Ryanair czy Wizz Air, ale te\u017c na du\u017ce europejskie grupy lotnicze, przez kt\u00f3re cz\u0119sto realizowane s\u0105 przesiadki. Ci\u0119cia Lufthansy pokazuj\u0105, \u017ce skutki kryzysu paliwowego mog\u0105 dotyka\u0107 tak\u017ce pasa\u017cer\u00f3w z Polski - szczeg\u00f3lnie na trasach regionalnych i po\u0142\u0105czeniach przez Frankfurt, Monachium czy inne du\u017ce huby.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Najciekawsze w tym wszystkim jest to, \u017ce nie mamy do czynienia z jednorazowym kryzysem, lecz z do\u015b\u0107 wyra\u017anym efektem domina - i coraz cz\u0119\u015bciej spotykanym: konflikt geopolityczny prowadzi do blokady energetycznej<\/strong>, ta podbija cen\u0119 ropy, zwi\u0119ksza koszt nafty lotniczej i ostatecznie zmusza linie lotnicze do dostosowania dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n I w\u0142a\u015bnie w tym miejscu pojawia si\u0119 podr\u00f3\u017cny, kt\u00f3ry obserwuje to wszystko z domu, tysi\u0105ce kilometr\u00f3w od konfliktu. Bo co\u015b, co dzieje si\u0119 w cie\u015bninie, o kt\u00f3rej prawdopodobnie wcze\u015bniej nawet nie s\u0142ysza\u0142e\u015b, mo\u017ce ostatecznie bezpo\u015brednio wp\u0142yn\u0105\u0107 na tw\u00f3j najbli\u017cszy lot do Rzymu albo na tydzie\u0144 wakacji, kt\u00f3ry ju\u017c masz w planach.<\/p>\n\n\n\n Na razie nie ma masowych odwo\u0142a\u0144 lot\u00f3w ani za\u0142amania ca\u0142ej bran\u017cy. S\u0105 jednak wyra\u017ane sygna\u0142y napi\u0119cia: mniej lot\u00f3w, wy\u017csze koszty i linie lotnicze dostosowuj\u0105ce swoje strategie. Je\u015bli konflikt si\u0119 przed\u0142u\u017cy, najprawdopodobniej ten wp\u0142yw ostatecznie odczuj\u0105 portfele podr\u00f3\u017cnych.<\/strong> Bo, jak to zwykle bywa, gdy paliwo dro\u017ceje, rzadko id\u0105 za tym dobre wiadomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Podr\u00f3\u017c samolotem tego lata mo\u017ce kosztowa\u0107 wi\u0119cej, ni\u017c zak\u0142adali\u015bmy. Powodem nie jest strajk ani nowa op\u0142ata, lecz wzrost cen ropy.<\/p>\n","protected":false},"author":191,"featured_media":77348,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[425],"tags":[],"class_list":["post-77347","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-newsy"],"acf":[],"yoast_head":"Blokada cie\u015bniny Ormuz: co dok\u0142adnie si\u0119 dzieje?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Jak wp\u0142ywa to na linie lotnicze i twoje loty<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Tanie linie lotnicze: najbardziej nara\u017cone<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
Czy nadchodzi fala bankructw?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
A w Polsce? Na razie bez paniki, ale z wi\u0119ksz\u0105 niepewno\u015bci\u0105<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Od cie\u015bniny Ormuz do twojego lotu: efekt domina<\/strong><\/h2>\n\n\n\n