{"id":77800,"date":"2026-06-19T15:47:14","date_gmt":"2026-06-19T13:47:14","guid":{"rendered":"https:\/\/myroami.com\/pl\/?p=77800"},"modified":"2026-06-24T15:50:26","modified_gmt":"2026-06-24T13:50:26","slug":"kolej-hidzaska-powrot-2026","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/myroami.com\/pl\/felietony\/kolej-hidzaska-powrot-2026\/","title":{"rendered":"Kolej, kt\u00f3ra umar\u0142a w 1920 roku, w\u0142a\u015bnie dosta\u0142a restart na 2026 rok - i mo\u017ce zmieni\u0107 spos\u00f3b przemierzania Bliskiego Wschodu"},"content":{"rendered":"\n

W 1900 roku podr\u00f3\u017c z Damaszku do Medyny zajmowa\u0142a 40 dni na wielb\u0142\u0105dzie<\/strong>, przez g\u00f3rskie prze\u0142\u0119cze, gdzie bandyci regularnie zabijali pr\u00f3buj\u0105cych przedosta\u0107 si\u0119 pielgrzym\u00f3w. W 1908 roku ta sama trasa zajmowa\u0142a ju\u017c trzy dni<\/strong>, poci\u0105giem przecinaj\u0105cym teren, na kt\u00f3ry \u017cadna kolej wcze\u015bniej si\u0119 nie porwa\u0142a. A mimo to prawie nikt nie wie, jak t\u0119 lini\u0119 zbudowano, bo do film\u00f3w trafi\u0142 tylko ten fragment historii, w kt\u00f3rym zosta\u0142a wysadzona.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsza kampania crowdfundingowa w historii mia\u0142a szyny<\/h2>\n\n\n\n

Pomys\u0142 nie wyszed\u0142 nawet od rz\u0105du. Jego autorem by\u0142 Muhammad Insha Allah, indyjski muzu\u0142ma\u0144ski dziennikarz, kt\u00f3ry przedstawi\u0142 go w 1897 roku - i su\u0142tan Abdulhamid II by\u0142 zachwycony, z jednym drobnym problemem. Imperium Osma\u0144skie by\u0142o sp\u0142ukane. Naprawd\u0119 sp\u0142ukane, w po\u0142owie kontrolowane przez europejskie banki, a ka\u017cda kolej, jak\u0105 kiedykolwiek zbudowa\u0142o, powstawa\u0142a za zagraniczne pieni\u0105dze i z zagranicznymi warunkami.<\/p>\n\n\n\n

Su\u0142tan zrobi\u0142 wi\u0119c co\u015b, czego nikt wcze\u015bniej nie pr\u00f3bowa\u0142: zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do ludzi. Nie tylko do swoich ludzi. Do ludzi w og\u00f3le - do muzu\u0142man\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n

I to zadzia\u0142a\u0142o. Oko\u0142o jedna trzecia ca\u0142ego kosztu<\/strong> przysz\u0142a w formie darowizn z Singapuru, Persji, Afryki Po\u0142udniowej i Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. Ludzie sprzedawali bi\u017cuteri\u0119. Wielka Brytania prowadzi\u0142a propagand\u0119 w Indiach i Egipcie, \u017ceby powstrzyma\u0107 w\u0142asnych poddanych przed dok\u0142adaniem si\u0119 do projektu, przera\u017cona tym, co linia mog\u0142a oznacza\u0107 dla jej kontroli nad Morzem Czerwonym. Pieni\u0105dze i tak nap\u0142ywa\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Zbudowali internet 1908 roku - \u0142opatami<\/h2>\n\n\n\n

Liczby s\u0105 absurdalne. 1 300 km w osiem lat<\/strong>, przez jedne z najbardziej nieprzyjaznych teren\u00f3w na \u015bwiecie, pod kierownictwem niemieckiego g\u0142\u00f3wnego in\u017cyniera Heinricha Augusta Meissnera i z za\u0142og\u0105 licz\u0105c\u0105 oko\u0142o 5 000 os\u00f3b - w du\u017cej mierze osma\u0144skich \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy zamienili karabiny na \u0142opaty. Mosty projektowano tak, by wytrzyma\u0142y gwa\u0142towne powodzie i nawiewany piasek. Wiele z nich stoi do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n

A zanim po\u0142o\u017cono tory, powsta\u0142a linia telegraficzna<\/strong> z Damaszku do Medyny. Kolej mia\u0142a w\u0142asn\u0105 sie\u0107 komunikacyjn\u0105 zainstalowan\u0105 od samego pocz\u0105tku. W 1901 roku uk\u0142adali \u015bwiat\u0142ow\u00f3d wzd\u0142u\u017c autostrady.<\/p>\n\n\n\n

Linia nigdy nie dotar\u0142a do Mekki - ko\u0144czy\u0142a si\u0119 w Medynie, 400 km przed celem<\/strong>. Win\u0105 obarcza si\u0119 wojn\u0119, ale by\u0142 te\u017c drugi pow\u00f3d: porozumienie z plemionami bedui\u0144skimi, kt\u00f3rych ca\u0142a gospodarka opiera\u0142a si\u0119 na eskortowaniu karawan pielgrzym\u00f3w. Uzgodniono, \u017ce tory sko\u0144cz\u0105 si\u0119 przed \u015bwi\u0119tym miastem, aby ostatni etap biznesu pozosta\u0142 w ich r\u0119kach. Sie\u0107 zatrzyma\u0142a si\u0119 dok\u0142adnie tam, gdzie zacz\u0119\u0142a zagra\u017ca\u0107 lokalnym miejscom pracy. Regulatorzy od tamtej pory rysuj\u0105 t\u0119 sam\u0105 granic\u0119, tylko z wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 papierologii.<\/p>\n\n\n\n

Jak zabi\u0107 sie\u0107 - Lawrence zrobi\u0142 to najlepiej<\/h2>\n\n\n\n

Wszyscy wiedz\u0105, \u017ce Lawrence z Arabii wysadza\u0142 t\u0119 kolej. Prawie nikt nie wie, \u017ce bardzo uwa\u017ca\u0142, \u017ceby nie doko\u0144czy\u0107 roboty - ledwo dzia\u0142aj\u0105ca linia by\u0142a dla niego znacznie cenniejsza ni\u017c martwa.<\/p>\n\n\n\n

Jego oddzia\u0142y u\u017cywa\u0142y \u0142adunk\u00f3w \u201etulipanowych\u201d, kt\u00f3re wygina\u0142y szyny tak mocno, \u017ce nie da\u0142o si\u0119 ich ju\u017c wyprostowa\u0107, i wysadza\u0142y mosty tak, by rozpada\u0142y si\u0119 na kawa\u0142ki, zamiast po prostu si\u0119 zawali\u0107 - maksimum godzin napraw na kilogram dynamitu. Ale nigdy nie przeci\u0105\u0142 linii na dobre. Przywi\u0105zywa\u0142a tysi\u0105ce osma\u0144skich \u017co\u0142nierzy do posterunk\u00f3w i ekip naprawczych, z dala od prawdziwej wojny.<\/p>\n\n\n\n

Jego sztuczka nigdy nie znikn\u0119\u0142a. Sieci nie pokonuje si\u0119 przez jej wy\u0142\u0105czenie - pokonuje si\u0119 j\u0105, czyni\u0105c j\u0105 zawodn\u0105, a\u017c wszyscy, kt\u00f3rzy od niej zale\u017c\u0105, zaczynaj\u0105 planowa\u0107 z my\u015bl\u0105 o jej awarii. Ten sam ruch widzimy dzi\u015b, tylko bez dynamitu: ograniczane po\u0142\u0105czenia, blokowane aplikacje do do\u0142adowa\u0144, 24-godzinne op\u00f3\u017anienia aktywacji. Powolne duszenie eSIM-\u00f3w dla podr\u00f3\u017cuj\u0105cych<\/a> dzia\u0142a wed\u0142ug dok\u0142adnie tej samej arytmetyki Lawrence\u2019a. Degradowa\u0107, nie niszczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W 1920 roku g\u0142\u00f3wna linia by\u0142a martwa, podobnie jak imperium, kt\u00f3re j\u0105 zbudowa\u0142o. Najwi\u0119ksza sie\u0107 swojej epoki dzia\u0142a\u0142a w pe\u0142ni przez mniej ni\u017c 12 lat<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Martwa kolej i tak dalej pisa\u0142a histori\u0119<\/h2>\n\n\n\n

W 1920 roku cz\u0142owiek imieniem Abdullah - syn przyw\u00f3dcy arabskiego powstania - wysiad\u0142 z poci\u0105gu Hejaz<\/a> w Jordanii. W ci\u0105gu roku za\u0142o\u017cy\u0142 pa\u0144stwo. Jorda\u0144czycy powiedz\u0105 wam, \u017ce to kolej przywioz\u0142a cz\u0142owieka, kt\u00f3ry zbudowa\u0142 ich kr\u00f3lestwo.<\/p>\n\n\n\n

Syria utrzymywa\u0142a fragmenty linii w ruchu a\u017c do 2011 roku, kiedy w Daraa zacz\u0119\u0142a si\u0119 wojna domowa - w mie\u015bcie kolejowym, gdzie w szopie wci\u0105\u017c stoi lokomotywa zbudowana w Berlinie w 1914 roku, z dziur\u0105 po pocisku mo\u017adzierzowym w dachu. Od tamtej pory poszukiwacze skarb\u00f3w rozkopuj\u0105 stacje, goni\u0105c za legend\u0105 o zakopanym osma\u0144skim z\u0142ocie, a na po\u0142udniowej pustyni same tory s\u0105 kradzione na z\u0142om.<\/p>\n\n\n\n

A w 2018 roku Arabia Saudyjska po cichu doko\u0144czy\u0142a prac\u0119 domow\u0105 su\u0142tana: Haramain High Speed Railway<\/strong>, 450 km, 300 km\/h, z Mekki do Medyny w dwie godziny.<\/p>\n\n\n\n

A teraz zn\u00f3w j\u0105 uruchamiaj\u0105<\/h2>\n\n\n\n

Ostatnie dziewi\u0119\u0107 miesi\u0119cy to najszybszy ruch w tej sprawie od 1908 roku, a tempo jeszcze ro\u015bnie:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • Wrzesie\u0144 2025:<\/strong> Turcja, Syria i Jordania podpisuj\u0105 pierwsze porozumienie o reaktywacji linii, kilka miesi\u0119cy po upadku re\u017cimu Assada, kt\u00f3ry ponownie otworzy\u0142 Syri\u0119 na s\u0105siad\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
  • Kwiecie\u0144 2026:<\/strong> trzy kraje podpisuj\u0105 w Ammanie tr\u00f3jstronne memorandum transportowe. Podzia\u0142 pracy jest ju\u017c konkretny - Syria odbudowuje brakuj\u0105cy odcinek tor\u00f3w o d\u0142ugo\u015bci ~30 km przy wsparciu Turcji, Jordania przejmuje utrzymanie lokomotyw, a turecka agencja rozwoju w tym czasie odnawia star\u0105 stacj\u0119 Kolei Hid\u017caskiej w Ammanie jako muzeum.<\/li>\n\n\n\n
  • 22 kwietnia:<\/strong> Arabia Saudyjska publicznie do\u0142\u0105cza do rozm\u00f3w. Minister transportu Saleh al-Jasser og\u0142asza wsp\u00f3lne studium wykonalno\u015bci z Turcj\u0105 - korytarz przez Syri\u0119 i Jordani\u0119 - kt\u00f3re ma zosta\u0107 uko\u0144czone do ko\u0144ca 2026 roku.<\/li>\n\n\n\n
  • 9 czerwca:<\/strong> Turcja i Arabia Saudyjska podpisuj\u0105 w Rijadzie dwa memoranda obejmuj\u0105ce kolej, logistyk\u0119, infrastruktur\u0119 i szkolenia, formalnie w\u0142\u0105czaj\u0105c w projekt najwi\u0119ksz\u0105 gospodark\u0119 Zatoki.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Tureckie ekipy ju\u017c naprawiaj\u0105 tory<\/strong> w pobli\u017cu syryjskiej granicy, kt\u00f3re by\u0142y wy\u0142\u0105czone z u\u017cytku przez prawie 15 lat<\/strong>. Turcja przeprowadzi\u0142a te\u017c dwa testowe transporty towarowe a\u017c do Arabii Saudyjskiej przez Irak, \u017ceby udowodni\u0107, \u017ce l\u0105dowa trasa dzia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

    Krajowa sie\u0107 kolejowa Arabii Saudyjskiej dociera ju\u017c do granicy z Jordani\u0105 na przej\u015bciu al-Haditha, wi\u0119c po\u0142udniowy koniec uk\u0142adanki fizycznie istnieje. Kolejno\u015b\u0107 prac jest ustalona: najpierw Turcja do Aleppo, potem istniej\u0105ca linia Aleppo-Damaszek-Jordania, nast\u0119pnie po\u0142\u0105czenie na po\u0142udnie do Rijadu - z d\u0142ugoterminowymi mapami prowadz\u0105cymi przez Oman do Oceanu Indyjskiego.<\/p>\n\n\n\n

    Pow\u00f3d jest r\u00f3wnie mocno osadzony w 2026 roku, co sama trasa. Ataki i napi\u0119cia wok\u00f3\u0142 cie\u015bniny Ormuz przez ca\u0142y ten rok przypomina\u0142y wszystkim, jak kruche s\u0105 regionalne w\u0105skie gard\u0142a \u017ceglugowe, a rz\u0105dy nagle chc\u0105 l\u0105dowych alternatyw tak samo, jak kiedy\u015b chcia\u0142y port\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    Czy naprawd\u0119 mo\u017cna si\u0119 ni\u0105 przejecha\u0107? Szybciej, ni\u017c my\u015blisz<\/h2>\n\n\n\n

    Nie trzeba czeka\u0107 na dyplomat\u00f3w, \u017ceby poczu\u0107 jej klimat. Jordan ju\u017c organizuje przejazdy po ocala\u0142ym fragmencie oryginalnej linii - zabytkowe wagony wyje\u017cd\u017caj\u0105 z osma\u0144skiej stacji w Ammanie od wiosny do jesieni. To ostatni fragment kolei z 1908 roku, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c jest otwarty dla pasa\u017cer\u00f3w. Jest wolno, g\u0142o\u015bno i absolutnie wspaniale, a obecnie to najbli\u017csza rzecz na Ziemi do biletu na Kolej Hid\u017cask\u0105.<\/p>\n\n\n\n

    Nikt jeszcze nie sprzedaje bilet\u00f3w na pe\u0142n\u0105 tras\u0119, pierwszy etap dotyczy transportu towarowego, a obietnice kolejowe w tym regionie maj\u0105 zwyczaj pozostawa\u0107 obietnicami. Ale pierwsze elementy s\u0105 realne, a dzie\u0144, w kt\u00f3rym po 15 zamro\u017conych latach poci\u0105g pasa\u017cerski wtoczy si\u0119 z Damaszku do Ammanu, b\u0119dzie jednym z wielkich podr\u00f3\u017cniczych moment\u00f3w tej dekady<\/strong>. Wi\u0119c je\u015bli odbudowana linia kiedykolwiek ruszy ze Stambu\u0142u w stron\u0119 Medyny, dopilnuj, \u017ceby do niej wsi\u0105\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    W ci\u0105gu ostatnich dziewi\u0119ciu miesi\u0119cy cztery rz\u0105dy podpisa\u0142y porozumienia potrzebne do wskrzeszenia kolei, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wna linia nie dzia\u0142a od 1920 roku - najnowsz\u0105 umow\u0119 podpisano w Rijadzie w\u0142a\u015bnie w tym miesi\u0105cu. Jak blisko s\u0105 realizacji planu i kiedy reszta z nas b\u0119dzie mog\u0142a kupi\u0107 bilet?<\/p>\n","protected":false},"author":240,"featured_media":77801,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[426],"tags":[],"class_list":["post-77800","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony"],"acf":[],"yoast_head":"Kolej Hid\u017caska wraca po 100 latach. Co to zmienia?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Po ponad wieku od zniszczenia g\u0142\u00f3wnej linii cztery kraje wracaj\u0105 do projektu Kolei Hid\u017caskiej. Stawk\u0105 jest nowy korytarz przez Bliski Wsch\u00f3d.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/myroami.com\/pl\/felietony\/kolej-hidzaska-powrot-2026\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kolej Hid\u017caska wraca po 100 latach. Co to zmienia?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Po ponad wieku od zniszczenia g\u0142\u00f3wnej linii cztery kraje wracaj\u0105 do projektu Kolei Hid\u017caskiej. Stawk\u0105 jest nowy korytarz przez Bliski Wsch\u00f3d.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/myroami.com\/pl\/felietony\/kolej-hidzaska-powrot-2026\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MyRoami\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-06-19T13:47:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-06-24T13:50:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/myroami.com\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/06\/tramwaj-historyczne-centrum-bliski-wschod.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1999\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1334\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Lidija Misic\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Lidija Misic\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>","yoast_head_json":{"title":"Kolej Hid\u017caska wraca po 100 latach. Co to zmienia?","description":"Po ponad wieku od zniszczenia g\u0142\u00f3wnej linii cztery kraje wracaj\u0105 do projektu Kolei Hid\u017caskiej. Stawk\u0105 jest nowy korytarz przez Bliski Wsch\u00f3d.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/myroami.com\/pl\/felietony\/kolej-hidzaska-powrot-2026\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Kolej Hid\u017caska wraca po 100 latach. Co to zmienia?","og_description":"Po ponad wieku od zniszczenia g\u0142\u00f3wnej linii cztery kraje wracaj\u0105 do projektu Kolei Hid\u017caskiej. Stawk\u0105 jest nowy korytarz przez Bliski Wsch\u00f3d.","og_url":"https:\/\/myroami.com\/pl\/felietony\/kolej-hidzaska-powrot-2026\/","og_site_name":"MyRoami","article_published_time":"2026-06-19T13:47:14+00:00","article_modified_time":"2026-06-24T13:50:26+00:00","og_image":[{"width":1999,"height":1334,"url":"https:\/\/myroami.com\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/06\/tramwaj-historyczne-centrum-bliski-wschod.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Lidija Misic","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Lidija Misic","Szacowany czas czytania":"7 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@context":"https:\/\/schema.org","@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/myroami.com\/pl\/felietony\/kolej-hidzaska-powrot-2026\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"item":{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/myroami.com\/pl\/","url":"https:\/\/myroami.com\/pl\/","name":"Home"}}]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/myroami.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77800","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/myroami.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/myroami.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/myroami.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/240"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/myroami.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=77800"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/myroami.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77800\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77803,"href":"https:\/\/myroami.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77800\/revisions\/77803"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/myroami.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/77801"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/myroami.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=77800"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/myroami.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=77800"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/myroami.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=77800"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}