Szukasz miejsca, w którym można zjeść pizzę w Madrycie. Wpisujesz zapytanie w Google. Jako pierwszy wynik pojawia się dobrze wypozycjonowany krytyk kuchni włoskiej, którego kojarzysz już z wcześniejszych tekstów, i poleca restaurację przy ulicy, na której się zatrzymałeś, jako najlepszą pizzerię w okolicy. Bez większego zastanowienia robisz rezerwację. Dopiero później orientujesz się, że ten krytyk jest właścicielem całej sieci.
W świecie cyberbezpieczeństwa zaufanie do rankingów jest niemal nieuniknione. Media takie jak Cybernews wpływają na ważne decyzje, gdy szukamy usług takich jak NordVPN, często bez zadania sobie pytania... co tak naprawdę stoi za tymi rekomendacjami?
Na swojej stronie Cybernews przedstawia się jako „niezależny serwis medialny, w którym dziennikarze i eksperci ds. bezpieczeństwa wyjaśniają świat cyberbezpieczeństwa poprzez badania, testy i analizę danych”.
NordVPN przedstawia się jako marka należąca do Nord Security, globalnej firmy z branży cyberbezpieczeństwa założonej na Litwie w 2012 roku przez Toma Okmana i Eimantasa Sabaliauskasa, która rozwija także inne produkty, takie jak NordLayer, NordPass, NordLocker, NordLynx, NordStellar, Saily i NordProtect.
NordVPN oferuje VPN, czyli niewidzialną warstwę ochrony dla Twojej aktywności online. Jeśli słyszałeś, że ktoś z Hiszpanii ogląda amerykańskiego Netflixa albo mecz tenisowy na ESPN+, zablokowany w jego regionie, najpewniej korzysta właśnie z VPN.
Wbrew temu, co można by pomyśleć, relacja między Cybernews a NordVPN nie jest całkowicie ukryta. Ale tak - trzeba trochę pogrzebać, żeby do niej dotrzeć.
Nie gdzie indziej, tylko w swoich Warunkach korzystania, Cybernews wskazuje, że należy do Mediatech, wydawnictwa, którego inwestorami są między innymi założyciele Nord Security - firmy stojącej za NordVPN i Surfsharkiem, a także innymi produktami, które sam serwis analizuje i klasyfikuje.
Jeśli odwrócimy perspektywę, obraz staje się czytelniejszy: założyciele Nord Security - spółki matki NordVPN - figurują jako inwestorzy Mediatech, grupy wydawniczej będącej właścicielem Cybernews.
Mając ten fakt na stole, można odczytywać tę sytuację co najmniej na dwa sposoby. Z jednej strony może to być po prostu kolejny udział w strukturze dużej grupy biznesowej. Z drugiej - fakt, że ta informacja została schowana w Warunkach korzystania, a nie w bardziej widocznym miejscu, takim jak sekcja „About Us”, można interpretować jako sygnał, że nie uznano jej za szczególnie istotną dla czytelnika.
Formalnie informacja tam jest. Ale jej umiejscowienie każe zapytać, na ile jest ona faktycznie dostępna i zrozumiała dla osoby, która zagląda do serwisu w poszukiwaniu niezależnych porad. W tej samej sekcji podkreślono, że badania i analizy są prowadzone autonomicznie. Mimo to, gdy istnieją tego typu powiązania właścicielskie, rozsądnie jest mieć wątpliwości co do możliwego wpływu - bezpośredniego lub pośredniego - na to, które produkty są polecane, a które zostają pominięte.
Ostatecznie pytanie nie brzmi tylko, czy ta relacja została ujawniona, ale jak i gdzie została zakomunikowana. Bo transparentność nie polega wyłącznie na tym, że informacja gdzieś istnieje, lecz na tym, że czytelnik może ją znaleźć i zrozumieć jej znaczenie bez szukania lupą. I właśnie w tym miejscu rozgrywa się duża część wiarygodności każdego medium.
Jeśli spojrzymy trochę głębiej, trafiamy na coś, co wydaje się sednem całej sprawy: Tesonet.
Tesonet to inkubator projektów technologicznych, który stworzyli Tom Okman i Eimantas Sabaliauskas i w ramach którego powstało Nord Security. Potwierdzili to w wywiadzie udzielonym Bloombergowi w 2023 roku. I tu pojawia się kolejny element układanki. W tym samym artykule rzecznik Nord przyznaje, że Tesonet przez lata współpracował z właścicielem Cybernews, Adtech LT UAB, a nawet zainwestował w nową spółkę matkę powiązaną z tym serwisem.
Tutaj wygląda to tak, jakbyśmy przechodzili od inwestycji w grupę wydawniczą, do której należy Cybernews, do wieloletniej współpracy między inkubatorem właścicieli NordVPN a właścicielem Cybernews. Jest jednak różnica między jednym a drugim, prawda?
Użytkownik Reddita, który - podobnie jak ja - badał ten temat, napisał, że sprawdził profile osób pracujących w Cybernews i zauważył, że kilka z nich było związanych z Tesonet mniej więcej do 2020 roku.
I choć ten dowód brzmi bardzo smakowicie, po sprawdzeniu zobaczyłam, że dotyczyło to tylko Arasa Nazarovasa, Security Researchera, wcześniej Customer Success Managera w Tesonet. Muszę przyznać, że przy rodzaju stanowiska, jakie zajmuje, nadal zwraca to uwagę. Nie można też wykluczyć, że inne profile zostały zmodyfikowane albo usunięte po tamtym wątku na Reddicie, opublikowanym 4 lata temu.
W tym samym artykule Bloomberga redaktorka naczelna Cybernews, Jurgita Lapienyte, mówi, że jej zespół „przestrzega podstawowych zasad dziennikarstwa”, a jego analizy „nie są w żaden sposób podporządkowane celom biznesowym firmy”.
Ale znowu: czym innym jest to powiedzieć, a czym innym zobaczyć to w praktyce. I jest trochę - a przez trochę mam na myśli bardzo - oczywiste, że tak nie jest.
Właśnie dlatego, że Cybernews regularnie klasyfikuje NordVPN i Surfshark, również z portfolio Tesonet, jako najlepsze produkty w zdecydowanej większości swoich rankingów. Tak robi w artykule o tym, jaka jest najlepsza VPN 2026 roku.
W tym zestawieniu łatwych w użyciu usług VPN:
A jeśli zastanawiasz się, które rozwiązania są najlepsze dla podróżnych albo do kupowania TikTok Coins po niższej cenie, niespodzianka: NordVPN jest najlepszy także do tego.
Weszłam na ich kanał na YouTube i zobaczyłam to samo: NordVPN i Surfshark wygrywają w recenzjach, a linki do nich są umieszczane w publikacji.
Cybernews przyznaje w swojej polityce dotyczącej reklam i sponsoringu, że część linków to linki afiliacyjne i że mogą generować wynagrodzenie finansowe.
Ale tutaj nie chodzi już tylko o linki afiliacyjne. Widzimy rankingi, recenzje i filmy, w których te produkty stale trafiają na pierwsze miejsca. A biorąc pod uwagę wcześniejsze powiązania, trudno nie patrzeć na te informacje z pewną nieufnością.
I uwaga: nie chcę przez to powiedzieć, że NordVPN jest złym produktem. Pewnie w wielu przypadkach faktycznie może wygrywać z konkurencją. Ale jako użytkownicy bardzo często kończymy, kupując z zasłoniętymi oczami.
Dla nas ustalenie, której VPN możemy zaufać w kwestii naszego bezpieczeństwa, jest bardzo trudne - nie możemy wejść do ich centrów danych, żeby sprawdzić, czy są dobrze chronione, ani zweryfikować, czy nasz ruch internetowy nie jest zapisywany. To, co możemy zrobić - i co robimy - to ufać tym, którzy rzekomo pilnują całej tej branży.
Tylko jak to zrobić, jeśli strażnik pracuje dla pilnowanego?
Nasza misja jest prosta: chcemy, żeby w podróży internet był zawsze pod ręką – bez pytania o hasło do Wi-Fi. Wszystkie nasze porady wynikają z naszych doświadczeń – polecamy to, co rzeczywiście przetestowaliśmy.
