Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła nowy stan zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym w związku z ogniskiem eboli w Afryce Środkowej. Sam nagłówek brzmi poważnie i nic dziwnego, że może budzić wątpliwości, jeśli planujesz podróż.
Ale sytuacja jest bardziej konkretna, niż mogłoby się wydawać: ognisko choroby jest ograniczone lokalnie. Najważniejsze jest zrozumienie, czy wpływa ono - lub nie - na popularne kierunki turystyczne, takie jak Maroko, Egipt czy RPA.
Ognisko choroby znajduje się w Ugandzie i Demokratycznej Republice Konga, gdzie wirus pojawiał się już wcześniej. Na ten moment organizacje międzynarodowe podkreślają, że jest to lokalne ognisko, z transmisją ograniczoną do konkretnych obszarów i objętą aktywnym nadzorem.
Ogłoszenie stanu zagrożenia nie oznacza, że mamy do czynienia z pandemią ani że sytuacja wymknęła się spod kontroli. Wskazuje raczej, że wzmacniane są systemy reagowania i koordynowane działania mające powstrzymać rozprzestrzenianie się choroby. Na dziś ognisko pozostaje monitorowane w określonych obszarach.
Stany Zjednoczone ze swojej strony już podejmują środki ostrożności. Amerykańskie Centers for Disease Control and Prevention (CDC) powołały się na tzw. Title 42, czyli część amerykańskiego prawa federalnego dotyczącą zdrowia publicznego. Przepisy te pozwalają władzom tymczasowo ograniczyć wjazd do kraju, jeśli istnieje ryzyko przeniesienia choroby zakaźnej.
Choć przepisy te istnieją od lat 40. XX wieku, współcześnie najbardziej znane zastosowanie Title 42 miało miejsce w marcu 2020 roku, podczas pandemii COVID-19, kiedy wykorzystano je do ograniczania wjazdu migrantów na granicy USA.
Tu warto doprecyzować jedną rzecz: sytuacja sanitarna nie wygląda tak samo w całej Afryce. Choć alert zdrowotny brzmi poważnie, ognisko choroby koncentruje się w konkretnych obszarach Demokratycznej Republiki Konga, zwłaszcza w Ituri, oraz w powiązanych przypadkach w Ugandzie.
Jednocześnie Centers for Disease Control and Prevention wydały ostrzeżenia poziomu 3 - unikać podróży, które nie są konieczne - dla Liberii, Gwinei i Sierra Leone. Nie są to typowe kierunki turystyczne, ale pomagają zrozumieć, gdzie faktycznie obowiązuje wyższy poziom alertu.
Maroko i Tunezja znajdują się tysiące kilometrów od ogniska choroby. Nie obowiązują tam żadne konkretne alerty związane z ebolą, a w przypadku Tunezji jedynym aktualnym ostrzeżeniem pozostaje standardowy globalny alert dotyczący odry.
Wyspy Zielonego Przylądka nie są objęte żadnym ostrzeżeniem związanym z ebolą i utrzymują standardowe zalecenia zdrowotne dla podróżnych.
W Senegalu również nie ma alertu dotyczącego eboli, choć kraj pojawia się w globalnym ostrzeżeniu dotyczącym polio, dlatego przed podróżą warto sprawdzić swoje szczepienia.
Ani Kenia, ani Tanzania nie mają alertów dotyczących eboli. Zalecenia nadal koncentrują się na typowych kwestiach: aktualnych szczepieniach, ochronie przed ukąszeniami oraz ostrożności przy wodzie i jedzeniu.
W Tanzanii, w tym na Zanzibarze, utrzymuje się globalny alert dotyczący polio. W praktyce realne ryzyko zdrowotne nadal wiąże się bardziej z malarią lub powszechnymi infekcjami niż z ebolą.
RPA znajduje się całkowicie poza ogniskiem choroby i nie ma alertów dotyczących eboli. Obowiązują tam standardowe zalecenia, z pojedynczymi ostrzeżeniami, takimi jak alert dotyczący wścieklizny u fauny morskiej w niektórych rejonach.
Egipt nie jest powiązany z obecnym ogniskiem choroby i nie ma alertów dotyczących eboli. Zalecenia koncentrują się na typowych kwestiach: szczepieniach, bezpieczeństwie żywności i podstawowych środkach ostrożności w podróży.
Ebola nie przenosi się łatwo ani przypadkowo. Według Światowej Organizacji Zdrowia do zakażenia dochodzi przez bezpośredni kontakt z płynami ustrojowymi osoby zakażonej lub ze skażonymi powierzchniami. Wirus nie przenosi się drogą powietrzną, jak zwykłe przeziębienie, ani przez przypadkowy kontakt. Wymaga bezpośredniej ekspozycji w bardzo konkretnych sytuacjach, zwykle związanych z opieką medyczną lub bliską opieką nad osobą chorą.
Dlatego ryzyko dla turystów jest bardzo niskie, zwłaszcza jeśli nie podróżują do obszarów objętych ogniskiem choroby.
Na dziś - nie w sposób powszechny. Ani WHO, ani inne organizacje nie zaleciły zamykania granic ani ograniczania lotów z powodu tego ogniska choroby.
Może natomiast dojść, jak zwykle w tego typu sytuacjach, do wprowadzenia kontroli sanitarnych na lotniskach. Mogą one obejmować pomiar temperatury po przylocie, formularze zdrowotne dla podróżnych przybywających z obszarów objętych ogniskiem choroby oraz wzmożony nadzór nad połączeniami z krajami takimi jak Uganda czy Demokratyczna Republika Konga.
Jeśli masz bilety do jednego z afrykańskich kierunków w najbliższych tygodniach, oto co zalecają oficjalne instytucje i eksperci zajmujący się zdrowiem międzynarodowym:
Sprawdź aktualne zalecenia dla podróżnych
Przed wyjazdem zajrzyj na stronę polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych i sprawdź komunikaty dla kraju, do którego lecisz. To najprostszy sposób, żeby upewnić się, czy w ostatniej chwili nie pojawiły się nowe ostrzeżenia lub ograniczenia.
Unikaj konkretnych obszarów objętych ogniskiem choroby
Jeśli Twój plan podróży obejmuje kraje z aktywnym ogniskiem choroby, takie jak Uganda lub Demokratyczna Republika Konga, dokładnie sprawdź konkretne regiony i ewentualne ograniczenia wewnętrzne.
Wykup ubezpieczenie podróżne z ochroną medyczną
To ogólna rekomendacja, ale w tym kontekście ma jeszcze większe znaczenie. Upewnij się, że polisa obejmuje pomoc medyczną i, jeśli to możliwe, transport medyczny do kraju.
Stosuj podstawowe zasady higieny
Częste mycie rąk, unikanie kontaktu z osobami chorymi i ostrożność w placówkach medycznych. To nie alarmizm, tylko podstawowa profilaktyka.
Śledź aktualizacje przed podróżą i w jej trakcie
Sytuacja może się zmieniać. Dostęp do internetu dzięki lokalnej karcie SIM lub eSIM oraz sprawdzanie oficjalnych źródeł na kilka dni przed wyjazdem - i już w trakcie podróży - to klucz do uniknięcia niespodzianek.
Podróżniku, podróżniczko - możesz już odetchnąć spokojnie. Jeśli jedziesz do popularnych kierunków turystycznych, takich jak Maroko, Egipt, RPA czy Kenia, ten alert nie zmienia Twoich planów. Ognisko choroby jest ograniczone lokalnie i nie dotyczy tych krajów. Wystarczy unikać konkretnych obszarów objętych ogniskiem choroby oraz pozostać w kontakcie i na bieżąco z informacjami.
Nasza misja jest prosta: chcemy, żeby w podróży internet był zawsze pod ręką – bez pytania o hasło do Wi-Fi. Wszystkie nasze porady wynikają z naszych doświadczeń – polecamy to, co rzeczywiście przetestowaliśmy.
